Er wordt nog aan deze pagina gewerkt (laatste keer: 19 april 2015) en de inhoudstabel wordt nog langer komende tijd.

Opknappen van de Sevenster

sevenster
In de winter van 2009/2010 begonnen met zoeken naar een nieuwe boot en na de winter meteen gekocht. Na een wat natte vakantie in mijn randmeer vorig jaar, en wat overpeinzingen toen die weer in de winterberging lag, ben ik maar eens gaan zoeken. Waar anders dan op het internet. De drascombe met zijn twee mastjes kende ik wel maar ik dacht dat hij veel te lang was voor mijn vaste ligplaats. En eigenlijk wilde ik ook geen grotere boot. Uiteindelijk is de coaster met 663 cm zelfs iets korter dan de Randmeer die 650 cm is want bij de laatste komt er nog een aangehangen roer en motor achteraan. Nu kunnen we het vaargebied dus aanzienlijk vergroten tot en met het Wad en stukjes op zee.

Wel wat duurder dan een tweedehands randmeer, maar ook allemaal erg aardige mensen. Ik heb een aantal boten bekeken met mijn vriendin. Daar moesten we wel voor van Zeeland, via oost Nederland naar noord Groningen. Om uiteindelijk op fietsafstand, in Huizen bij Michel Maartens van Drascombe Nederland, tegen een 'opknapper' aan te lopen die het uiteindelijk geworden is. Ik was voor een afspraak met Michel in de winter naar Huizen toe gefiets om er eens een uurtje te gaan kletsen. Het werden er uiteindelijk bijna drie.

De boot heette Sevenster en dat laten we maar zo. Ik had nog wel een aardige naam verzonnen maar Sevenster is ook leuk, en dan houdt de boot een beetje geschiedenis en herkenbaarheid vast. Aan de boeg was nog te zien dat de boot vroeger  'Quaint'  geheten heeft. Quaint is engels voor typisch, curieus, vreemdsoortig of vreemd.

De twee belangrijkste punten die de boot tot 'project' maakten waren ten eerste een lekkage bij het onderste roerlager. Het bekende probleem, het bronzen plaatje zit los en de schroeven hebben het polyester zo uitgeschraapt dat er een lek is ontstaan. Het tweede punt was dat het zwaard klem zat in de zwaardkast. Was onduidelijk waarom maar nu weet ik het wel. Verder was de boot wat vies en stoffig en het polyester dof en op een paar plaatsen beschadigd. Rondhouten moeten volledig worden bijgewerkt, de papegaaistok vertoonde een breuk. Touw mocht in de wasmachine. De antifouling mag ook opnieuw. De slijplijst onderop is wat zwakjes. Maar alles is aanwezig.

op de trailerOp 16 april was het zover dat we de boot konden ophalen. Eerst maar schoonmaken, poetsen en vaarklaar maken, dan zien we later wel wat er allemaal nog aan 'verbeterd' moet worden. Michel had ons bij de koop meteen lid gemaakt van de Drascombe vereniging en zei dat er een hoop mensen geïnteresseerd zouden zijn in een verslag van het opknappen, of zo je wilt, restauratie van de Sevenster. Bij deze dus.








Polijsten

polijstenDe boot stond deze zomer in de loods. Eerst geprobeerd te poetsen met polijstmiddel en daarna wax/cleaner. Motiverende bezigheid. Ik dacht dat ik ergens wat poetsspullen kon kopen, kon ik ze lenen!. Bij de autopoetsservice in Weesp liepen twee heel behulpzame kerels rond die zonder dralen de overgebleven foam polijst 'pads', de montage schijf en zelfs een halve fles polijst pasta uitleenden. 'Als ik ze ooit maar eens terug krijg'. Die hebben als beloning lekkere biertjes en een gebakje gekregen, en nu ook nog wat extra reclame: als u een auto te poetsen heb ga dan naar auto poetsservice Weesp!

De bedoeling bij het polijsten van polyester (trouwens, ook van autolak) is dat je een heel klein beetje van de buitenste gekleurde laag, de gelcoat, afslijpt en dan heel hard en heel fijn (met polijst pasta) gaat poetsen. Als alle deeltjes aan de oppervlakte van de gelcoat weer netjes op een rij liggen glimt het als een spiegel. Vervolgens 'wax' (was) er overheen om het nog meer te laten glimmen en om het vuil en water minder grip te geven. Zie de foto van de spiegel voor een vergelijking van 'voor' en 'na'.

Je kunt voorafgaand aan het polijsten en poetsen ook wat grover slijpen. Dat doe je met een ander 'pad' en dan wordt het 'matteren' genoemd. Het polyester word namelijk dof omdat je er relatief grof iets van af schuurt. Vergelijk het met schuurpapier.

Zwaardkast

zo hoort hetMeteen het spectaculairste onderdeel. De rest is 'geen werk'. Het zwaard bleek niet aan de zijkant maar aan de uiteinden te klemmen. Als het met een flinke klap naar beneden werd bevrijd zat het na 1 keer hijsen alweer vast. Bij een loshangend zwaard kon ik het U-profiel waarmee het zwaard in de kast zit, er niet uit tillen. De boel bleek uiteindelijk flink beschadigd. Misschien door ooit hard met het zwaard ergens tegenaan te varen was het U-profiel gebogen en gescheurd. Was allemaal erg moeilijk te zien door de smalle spleet van de kast. Daarom kwam ik er pas zo laat achter en leek het aanvankelijk een klein probleem. Het U-profiel zat klem in het smalle gedeelte van de zwaardkast die daardoor beschadigd was aan de 'waterzijde'. De as zat nog maar aan een kant vast in het U-profiel.

Ik had toch een echte 'opknapper' gekocht, dus....

Alles uit elkaar halen, schoonmaken, repareren en weer in elkaar zetten.

bankjeDe zwaardkast werd oorspronkelijk ondersteund met een houten bankje ter hoogte van de bankjes in de kajuit. Gezien de hoeveelheid kit en polyester aan de zwaardkast was er al langer een lekkage probleem geweest. Het bankje moest er dus uit, misschien zou het zwaard er dan uitkomen. Dat bleek helaas niet zo te zijn. Toen het bankje weg was kon je wel mooi zien hoe het U-profiel-op-de-verkeerde-plaats een bolling had veroorzaakt in de zwaardkast door zich in de versmalling te persen die eigenlijk het U-profiel op zijn plaats moest houden. De beide helften werden uit elkaar geduwd. Het klokvormige zwaardkaststeuntje vooraan zat alleen maar met flexibele kit vast en heeft dus nooit steun kunnen geven.

bolling
Door de buiging van het U-profiel was de zwaardas, en daarmee het zwaard, 2 a 3 cm naar achteren verplaatst. Bij het hijsen kwam het daardoor tegen de achterkant van de zwaardkast aan en zat dus klem!

Eerst nog geprobeerd om het profiel weer recht te buigen door middel van wat slim gespannen staalkabels maar dat ging niet. Na veel vijven en zessen, en overleg met Michel Maartens, besloten de zwaardkast maar open te splijten. Door de ontstane ruimte zou het profiel er toch uit moeten kunnen. Ik had speciaal een dunne zaag geleend maar het splijten van de zwaardkast bleek met een plamuurmes te kunnen.

plamuurmesMet wat tikken van een hamer op het plamuurmes spleet de zwaardkast open langs de originele naad tussen de twee helften. Geen zaagsnedeverlies, handig voor later.

schuin eruitMet de twee helften uit elkaar kon het U-profiel naar voren worden gekanteld, uit 'de beklemming'. Met een flinke hijs kon het midzwaard op een stuk hout onder de boot worden gezet.

pffff.

Alles loskoppelen en eruit halen. Alles bij elkaar duurde de hele operatie een half uur, maar voordat je aan dat halve uur begint ben je wel even bezig.









uprofielHet geknakte en gescheurde profiel.geknakt
Gelukkig kon ik bij Michel nog een tweedehands krijgen. Recht genoeg. De restanten van het zwaardkast-steun-bankje zijn nog te zien op de foto's.








gat in zwaardkastVoordat het zwaard met het nieuwe profiel weer terug kon moest de zwaardkast worden gerepareerd. Daarvoor moesten eerst alle restanten van voorgaande reparaties worden weggebikt. Onder de polyester, plamuur en kitresten bleek een gat in de kast te zitten dat was uitgesleten door de zwaardas. Er zat ook nog een barst van ongeveer 7 cm vanaf het gat naar beneden. Geen wonder dat er lekkages waren. Met een beitel de keiharde polyestervulling en andere kit verwijderd zodat het originele polyester weer zichtbaar werd. Meestal in goede staat, slechts op een paar plaatsen was de gelcoat weg en kon je de polyester glasmat zien.

gebogen kwastDe waterzijde van de zwaardkast is moeilijk te bereiken. Om er bij te kunnen heb ik het gereedschap aan een stok vast gemaakt. En dan was de zwaardkast nog 'verbreed'. Kwastjes heb ik zelf gebogen om nog op het vlak te kunnen strijken. Alles is met epoxy  van 'de IJssel' dichtgemaakt. De voorbereiding is dan heel belangrijk. Achtereenvolgens heb ik het polyester ter plaatse van de beschadigingen (20x30 cm)

-met een schoenborstel en water geboend
-met St Marc schoongemaakt
-met antikalk schoongemaakt en met water afgespoeld
-met schuurpapier geschuurd
-met ontvetter van de IJssel Coatings ontvet.

In zo'n lijstje lijkt het niks maar ik heb veel tijd gestoken in het schoonmaken. De zwarte aanslag tot aan de waterlijn was voor zover ik kon zien grotendeels weg.
De droge kant (kajuit kant) heb ik ook schoongebikt, geschuurd met de machine en daarna ontvet.

Tijdens het epoxy-en heb ik het lijmvlak van de twee helften zorgvuldig niet aangeraakt. Epoxy op de lijmvlakken is namelijk niet of nauwelijks nog te verwijderen en ik wilde er zeker van zijn dat de twee helften goed zouden blijven aansluiten.
matjeVervolgens aan de waterzijde, stuur- en bakboord:
  • een laag epoxy injecteer. Dit is een bijna waterige vorm van epoxy hars, kruipt als het goed is in de kleinste hoekjes en spleetjes en doordrenkt eventueel stof en andere droge ongerechtigheden (gedroogde aangroei etc). Hecht keihard aan alle ontvette oppervlakken. Dit is de belangrijkste hechtingslaag.
  • een laag epoxy hars (net zoiets als blanke lak)
  • een laag epoxy met matje. Het matje geeft net als polyester glasweefsel extra stevigheid, maar dan steviger. De foto laat aan de kajuitkant zien waar ik het matje heb geplaatst, maar dan aan de waterzijde. Geklemd tussen twee houtjes kon ik het van voren door de spleet op zijn plaats plakken.
  • een laag epoxy hars.
  • nog een matje ter plaatse van de uitslijpingen door het U-profiel
  • nog een laag epoxy hars
Epoxy moet worden verwerkt tussen 15 en 25 graden Celcius. Aanvankelijk kon ik niet werken met epoxy omdat het in de loods te koud was. In juni was ik met vakantie, in juli (2010) was het vervolgens weer veel te heet. Op een gegeven moment was het 38 graden in de loods! Het meeste werk heb ik daarom 's ochtends vroeg gedaan tussen 6 en 7 uur als het 'nog' maar 22-24 graden was.

Het gat aan de zijkant en de barst daaronder heb ik vervolgens met epoxy 'kit' volgestopt. Dit is een 'thixotrope' substantie, een beetje een vullende pasta net als kit voor in de keuken. Daarna aan de kajuitzijde ook:
  • injecteer hars.
  • epoxy hars
  • epoxy hars met matje aan de kant van het gat
  • epoxy hars
Tijdens het drogen heb ik steeds het blokje verwijderd waarmee ik de helften uit elkaar hield om te kunnen werken. Anders droogt de epoxy in de verkeerde stand op en blijft de kast 'open' staan terwijl hij het beste uit zichzelf dicht kan van vallen.
Ook een paar keer gekeken of het nieuwe U-profiel er met al die lagen epoxy nog wel in paste maar dat was geen probleem.

klemmenNadat alles was gerepareerd kwam het spannendste onderdeel, voor mij dan. De helften op elkaar lijmen en zorgen dat het allemaal waterdicht is. De kast zal wel niet meer met een plamuurmesje open willen splijten als hij met epoxy is geplakt. Eerst onderin de spleet, waar je niet met een kwast bij kan omdat de spleet daar bijna microscopisch klein is, injecteerhars gegoten. Daarna snel gewone hars over de lijmvlakken gesmeerd en daar weer epoxy kit bij gedaan om de ruimtes op te vullen. Alles met veel lijmklemmen vastzetten, zie foto.
binnenvoorkantAan de waterzijde de uitpuilende kit glad gestreken. Later nog meer epoxy kit onderin toegevoegd om zoveel mogelijk de lijmvlakken af te sluiten van het water. Daarna kun je alleen maar hopen dat het goed waterdicht zal zijn.

Het is wel leuk om te merken dat als de epoxy is uitgehard de kast opeens zeer solide aanvoelt. Een heel verschil met de wapperende kastdelen toen ze nog los waren van elkaar. Door de vorm van de verlijmde helften onstaat een kennelijk een goede structurele stevigheid. Toch is er blijkbaar behoefte aan extra steun voor de zwaardkast. Ik las ergens dat de zwaardkast tijdens het varen zichtbaar heen en weer gaat. Tijdens het varen hangt er natuurlijk wel een midzwaard van 50 kg aan en daar wordt dan ook nog waterdruk op uitgeoefend. Vandaar dat klokvormig steuntje of het dwarsbankje/steuntje. Het leek me niet goed om de reparatie bloot te stellen aan al te veel krachten en bewegingen. Een manier om de zwaardkast te ondersteunen is een paal vlak voor de zwaardkast van de bodem naar het dak, halverwege verbonden met het hout van de kast. Dat leek me even te veel en te ingrijpend werk. Michel maakt me attent op een alternatief dat ik uiteindelijk gemaakt heb, zie beneden.  Misschien later nog die paal, lijkt me wel elegant. Die kun je natuurlijk altijd nog demontabel maken.

Bij de montage van het zwaard heb ik de ruimte aan de zijkant tussen het U-profiel en de zwaardkast wat opgevuld. Onderaan  met de stukjes polyester die er voor dat doel al inzaten. Zorgt er bovendien voor dat de zwaardas is niet zijdelings uit het U-profiel kan schuiven. Bovenaan zit er wat plastic ingeklemd zodat het profiel niet heen en weer kan klapperen in de kast.

klaarUitgehard, geplamuurd en geschuurd zier er nu een stuk beter uit. Alleen nog niet geverfd, als er wat aan de hand is wil ik nog even kunnen zien waar wat zit.

Onderaan de zwaardkast loopt nog een hele rij schroefjes om de kielbalk/ slijplijst vast te houden. Ik had gelezen dat deze schroefjes nogal eens tot lekkages leiden. Bij een nogal mooie Coaster die ik bekeek zat de balk rond het zwaardgat gewoon los. Ik heb de gaatjes daarom maar opgevuld met epoxy, scheelt weer schroeven en lekken. De balk wordt nog wel een keer vervangen.

mooi

Mooi he!






Meer foto's van de zwaardkastreparatie.

Zwaardkaststeun

kaststeunDe, tijdelijke, zwaardkaststeun loopt van het stuurboord kastje naar de zwaardkast. Omdat ik de hele tijd met epoxy rondliep is hij ook in de epoxy gezet al ziet hij er niet zo mooi uit. De blokjes zijn geschroefd en met epoxy verlijmd. Door een klein gaatje aan stuurboord in het polyester zit een bout zodat het hout nergens heen kan.

steundetailsDe kast zelf zit klem tussen de twee blokjes, zie detailfoto's. Door de vleugelmoer aan te draaien klapt het hout naar achteren, tegen de voorkant van de zwaardkast aan. Bovendien zit het klemvast op maat. Zit als een huis, en is nog snel demontabel ook. (link naar de permanente versie)




Roerlager

Het roerlager schijnt een bekend probleemgebied te zijn, zo ook bij de Sevenster. Bij de eerste bezichtigingen vielen de reparaties al op aan de (binnen-/droge-) voorkant en achterkant van de roerkast. Door de slijplijst heen kon je het bronzen plaatje los voelen zitten, de schroeven hadden totaal geen grip meer. Eerst had ik alleen de achterste twee bouten van de slijplijst losgemaakt  en de lijst wat weggebogen. Dan kun je er wel bij maar niet echt goed. Voor de zwaardkast moest de slijplijst er toch af en werd de schade, nadat de omgeving een beetje was schoongemaakt, pas echt zichtbaar.
Er bleken twee belachelijk kleine schroefjes te zijn gebruikt die hooguit een halve cm in het polyester hebben gezeten. Doordat het bronzen plaatje niet goed in de uitsparing paste bleef er ruimte tussen het plaatje en het polyester. Die moest ook weer door het schroefje moest worden overbrugt en dat is waarschijnlijk bij het eerst onelegante tikje al los gaan zitten. Het Plaatje was trouwens ook versleten waardoor de roerkoning tegen het polyester aan schuurde. Meteen maar vervangen dus.
Bij het wegbikken van de dikke plamuur/polyester koek kwamen twee gaten in het polyester te voorschijn. Aan de waterzijde was een barstje te zien waarvan ik niet weet of het een lek was of niet. Ook aan de droge kant achter zaten barsten die lekken deden vermoeden. De hele onderkant van de zwaardkast is uiteindelijk versterkt met epoxy (inmiddels in ruime hoevellheden vooradig). De droge kant is geschuurd, ontvet en met epoxy injecteer bestreken. Dat zou alle kleine scheurtjes moeten vullen. De gaten zijn opgevuld met epoxy kit. Aan de natte kant heb ik flink zitten schoonmaken en schuren. Er kwam vuil ,antifouling, polyester en zelfs aluminium-tape te voorschijn. Indicaties van een probleemgebied. Na flink schoonmaken, schuren en ontvetten:
  • met epoxy injecteer behandeld,
  • toen een laag epoxy hars
  • epoxy hars met matjes
  • epoxy hars.

De matjes waren ongeveer3 cm breed en zolang dat de gehele onderkant van een 'ring' kon worden voorzien. Op de foto het plaatsen van een matje ('keperweefsel') voordat de hars er over heen gaat. De matjes worden volledig onzichtbaar als ze doordrenkt zijn.

Om niet weer met kleine schroefjes te gaan werken om te voorkomen dat je onbedoeld door de bodem prikt heb ik met opzet de bodem doorgeboord en messing bouten met moeren gebruikt. Die kun je goed klemmen met iets van sikkaflex ertussen zodat het stevig zit en niet lekt.

Eerst het plaatje goed pas gemaakt zodat het mooi 'aan' ligt. Toevallig was er iemand met een haakse slijper en ijzeren handen. Zelf zou ik heen en weer lopen naar de bankschroef, maar dit ging wel lekker snel.
Om de moertjes en ringen een vlak kontaktpunt te geven zodat het goed waterdicht af te sluiten is heb ik plateautjes gemaakt van epoxy-kit. Eerst een dot kit aan beide zijden waar de bout doorheen gaat komen, en daar een plastic plaatje op gedrukt. Dat is nog net zichtbaar op de foto aan de linker kant. Epoxy hecht vreemd genoeg totaal niet aan plastic. Als het droog is kun je het er zo van af halen. Elk ander materiaal kan slechts met geweld worden verwijderd.

De gaatjes zijn iets meer naar buiten geboord dan door de het bronzen plaatje zelf wordt aangegeven, zie foto. Dat was nodig om de moeren mooi midden in de plateautjes te plaatsen, en niet tegen de roerkast zelf aan. Je kunt nog net het epoxymatje zien boven het bronzen plaatje. Bij de uiteindelijk montage zit er zoals gezegd nog sikkaflex tussen, op de foto nog niet. Doordat het plaatje nu goed klem zit in het polyester is de mechanische constructie veel beter bestand tegen aantikken door het roer als dat te water gelaten wordt of als ergens tegenaan gevaren wordt. En er komt tot op dit moment geen druppel water doorheen.

Pomp

De bakboordpomp voor de  kuip deed het niet meer. Van de twee ronde schijfjes waar het rubber tussen geklemd zit was er een gebroken. Natuurlijk die aan de binnenkant, dus de hele pomp moest uit elkaar. Dat het stuk is gegaan was misschien ook niet zo gek, want het schijfje zat 'binnenste buiten'. Dwz niet de gladde maar de geprofileerde kant zat tegen het rubber aan. Daardoor werd hij belast in een richting waar hij niet voor gemaakt is. Daar kwam nog bij dat de nokjes van de grote buitenste ring een kwart slag op de verkeerde plaats zaten. Zie foto rechts, de nokjes staan aan de rechterkant en niet aan de onderkant waar ze horen gezien de montage van het pompende deel. Tijdens het pompen kun je dan het hele mechaniek verdraaien, en dat gaat natuurlijk een keer mis.
De foto links toont onderdelen van de pomp, in de volgorde waarin ze gemonteerd horen te zijn, inclusief de gebroken schijf links boven. Het nieuwe schijfje is een eigen fabricaat van hard plastic door een collega van mij die heel goed met een draaibank overweg kan. Dat wordt voor mij weer een avondje  computers repareren. Het nog intacte schijfje was trouwens ook al een 'custom build'.

Rechts op de foto het loshalen van de buitenring. Normaal gesproken is het handiger om de boutjes en moertjes met twee personen los te draaien want je kunt er niet goedbij aan beide zijden tegelijk. Je armen zijn te kort, en als je er toch bij kunt, kun je je handen niet meer zien. Bij de Sevenster zitter er twee ronde toegangsluiken in het brugdek zodat het toch weer een eenpersoonklusje wordt.

Daarna een klein beetje viezigheid uit het pompkamertje weggehaald, alles weer op de juiste manier in elkaar gezet, en met sikkaflex het kontakt tussen het polyester en de buitenste ring afgedicht. De pomp werkt nu weer.


Papegaaistok

De papegaaistok was gebroken, kennelijk ergens tegen aan gevaren. Dat zal mij ook nog wel eens gebeuren vrees ik. De breuk was niet volledig maar kon beslist geen belasting hebben.

Het lakwerk was toch al niet al te best meer dus kaal halen was niet erg. Lak verwijderen doe ik altijd met de heteluchtmachine en een schraper, daarna excentrisch schuren met papier 80, vervolgens 120. Glad maken met iets van 180 wat nog ergens rondslingerde, en ontvetten. Ik had geen zin in ontweringswater om de zwarte strepen weg te halen, kost te veel droogtijd.

Voor de reparatie is epoxy gebruikt (wat anders). De breuk was onder belasting makkelijk open te buigen zodat ik er epoxy injecteer en hars in kon gieten. Meteen ook de hele stok met injecteer en hars ingesmeerd. Hoort eigenlijk niet maar volgens mij kan het wel en ik had alles toch al klaar staan. Het is in dit geval denk ik ook niet zo kritisch allemaal.De volgende dag schuren, ontvetten, en een matje van 20 cm breed over de gelijmde breuk heen gewikkeld en met hars doordrenkt. Meteen de hele papgaaistok in de hars. Later nog twee keer schuren, ontvetten en een laag hars. Ik had de hele tijd hars nodig voor de zwaardkast dus dat ging in een moeite door. In totaal dus  4 lagen epoxy en een matje. Het matje is nagenoeg onzichtbaar geworden.

Er hoort eigenlijk ook nog een UV bestendige laklaag over de epoxy heen. Die had ik niet, maar de papegaaistok ligt toch eigenlijk altijd in de kajuit. Alleen tijdens het varen komt hij in de buitenlucht. Het ziet er nu wel netjes uit vind ik

Zelfstuurinrichting


De zelfstuurinrichting hoort eigenlijk niet bij het opknappen en staat daarom ergens anders beschreven.

Motorplank

Ik heb het motorplankje wat opgeknapt en het onderliggende polyester schoongemaakt. Is niet erg ingewikkeld. Alleen zitten de bouten er allemaal een beetje scheef in en dat geeft wat gehannes bij het loshalen en weer terugplaatsen van het plankje. De bovenste twee bouten, met oog, waren voor de helft doorgeroest dus die zijn vervangen. Nu zonder oog, ik had het nog nooit gebruikt. Misschien later nog eens als ik weet waar het handig voor is. Links de foto 'voor' en rechts de foto 'na'. Na goed schuren en met epifanes blanke bootlak en na het polyester poetsen heeft het allemaal weer een frisse uitstraling.

Ladekastjes

In plaats van de WC en de polyester gaspit-ophangbak, die ik toch niet nodig had, heb ik laatjes gemaakt om de opbergruimte in de kajuit wat te vergroten. Het zijn eigenlijk twee houten plaatjes boven elkaar met laatjes er op. Opmeten was wel lastig want er niet een hoek hetzelfde of recht, de maten zijn niet afgerond, en volgens mij tordeert de boel ook nog. En het multiplex dat ik had was ook niet echt vlak.

De plaatjes en zijsteuntjes zijn gemaakt van 5 mm multiplex. Had achteraf ook wel van 3 mm gekund, scheelt weer gewicht. Aan stuurboord is voor het bankje een ondersteuningshoutje gelijmd. Het onderste plankje is verstevigd met een extra strook 5 mm multiplex. Om de zaak symetrisch te houden is de onderste stuurboord lade daarom een halve cm minder hoog dan de andere lades.
De frontjes van de lades zelf zijn 5 mm dik, gewoon voor de mooi. De rest van de laatjes is 3 mm. Het stuurboord laatje heeft ook nog een uitsparing voor de zwaardval. Die  komt nog wel eens nat van buiten weer terug in de kajuit. Om de nattigheid en een mogelijk confrontatie met de la-inhoud te voorkomen heb ik de la wat smaller gemaakt. Jammer van de loze ruimte maar als de zwaardval klemt omdat hij iets heeft meegenomen uit de la lijkt me dat nog jammerder.
De bakboord lades zijn ongeveer 12 cm hoog en 36x36 cm, stuurboord is breder: ongeveer 43 cm. Oorspronkelijk wilde ik nog een sluitmechanisme maken om te zorgen dat ze niet onderweg opengaan maar dat blijkt niet echt nodig. Het gewicht van de inhoud zorgt vooralsnog voor voldoende wrijving. Bovendien houden de kussens, en aan stuurboord het bankje, de onderste lades in bedwang
Onder de ladekastjes heb ik opbergdozen gezet. Die van de HEMA passen precies onder de schuifrandjes, op de milimeter.
Op het brugdek zitten bij de Sevenster twee luiken waardoor je de inhoud van de bovenste lades prima kunt bereiken. Alles staat in de epoxy. Dat is goed waterbestendig en dat komt mooi uit want de luiken zijn niet 100% waterdicht bij zware regenval.

Al met al een behoorlijke hoeveelheid werk maar de kajuit is nu wel netjes opgeruimd.

Zwaardkaststeun 2: slingerpaal

Na een seizoen om de tijdelijke zwaardkaststeun heen te zijn geklommen is er nu een mooiere oplossing in de vorm van een paal voor de zwaardkast.  Wel een boel passen en meten om de paal precies op maat en lengte te krijgen.

Bovenin is van hout en epoxy een profiel gemaakt waar de paal in steekt. Eerst een stukje van de verf van het dak schuren om de epoxy goed grip te geven op het polyester. Daarna een vierkantje in elkaar gelijmd van vier verstek gezaagde houtjes. Vervolgens de paal met plastic afgeschermd, vierkantje er omheen, en met een flinke dot epoxy tix open zijn plaats, tegen het dak, gezet. Uitpuilende epoxy wegvegen en netjes afwerken.


Met wat witte verf is van de lelijke schuurplek niks meer te zien. Misschien nog een met een penseeltje en blauwe verf het patroon in het dak naschilderen voor maximale camouflage....
Halverwege steekt een bout door de paal heen in een rampa bout in de afdekplaat van de zwaardkast (combinatiefoto: linksboven). De bout houdt de zwaardkast in bedwang tegen zijwaarts bewegen. Hij houdt ook meteen de paal op zijn plaats. De paal kan gedemonteerd worden door de bout los te halen en eerst de onderkant van de paal naar voren (tov de boot) te trekken. Daarna de paal naar beneden uit het dakprofiel trekken. Terug zetten is natuurlijk de omgekeerde volgorde. Er zit niets in het polyester van de zwaardkast of de rest van de boot geschroefd of geboord. De bout en rampa bout zijn speciaal voor het demontabel maken van de paal. Had achteraf misschien ook wel met een gewone schroef gekund. Is in ieder geval minder werk.

Onderaan staat de paal op het 'spant' tegen/om de zwaardkastflens waarmee de twee helften tegen elkaar zijn geplakt. Er zit onderaan een gleuf in het hout gefreesd die precies ruimte geeft om over de flens heen te passen. Dit fixeert de zwaardkast ongeveer tot op de hoogte van de zwaard as, net als vroeger de bedoeling was van het polyester klok vormige voetje (dat bij mij niks deed).


De paal is gemaakt van een (FSC) hard houten tuinpaal die je bij de bouwmarkt kan kopen. Toevallig vond ik een lichtgewicht paal zodat er niet een loodzwaar stuk hout in de boot hoeft te worden meegesleept. Het nogal vierkante en massieve uiterlijk is wat eleganter geworden door met een frees over de lengte de hoeken weg te fresen. Het is nu dus geen vierkant meer maar een soort achtkant.
De paal past precies tussen de bestaande vlonders en alles zit als een huis. Handig om je aan op te hijsen als je in de kajuit bezig bent, maar natuurlijk ook een sta in de weg, af en toe.

Ik heb nog een stuk over voor een tweede paal dus als iemand inspiratie heeft?

Lekkage: mysterie door het buisgaatje


Ondanks mijn grote zorg om bij de zwaardkastreparatie alles waterdicht te krijgen bleek er vorig seizoen toch regelmatig water onder de vlonders in de kajuit te staan. Het zou toch niet.....:-(  Na wat onderzoek, deductie, geluk en een plotseling helder inzicht bedacht ik dat het losse pijpje van het stuurboord buisgat wel eens de oorzaak kon zijn. Na het varen en na regenbuien, dus als er water door het buisgat naar buiten moet lopen, bleek er aan het begin van het seizoen telkens water in de bilge te lopen. Maar dat was niet de enige oorzaak! Later in het seizoen kwam er ook water onder de vlonders als het niet geregend of gebuisd had: vreemd, maar nu weet ik hoe het kwam. Zie verderop.
Het buisgat bestaat uit een pijpje met aan de buitenkant een flens. Links zie je dat er ruimte zat tussen de flens en het polyester. Aan de binnenkant zit een buitendraad op het pijpje waar een flensmoer opgedraaid zit, zie foto rechts. De hele constructie zat los en er kon water van beide kanten tussen het pijpje en het polyester komen. De flensmoer was wat lastig te verwijderen omdat je het pijpje aan de buitenkant niet goed kunt vasthouden.
Uiteindelijke bleek dat je het buisje kunt vasthouden en draaien door er een pijpsleutel en een grote schroevendraaier er in te duwen/klemmen (links). Met een griptang de moer gefixeerd (rechts).  Duwen en draaien met de schroevendraaier om het pijpje los te maken.
Het water siepelde tussen het pijpje en het polyester door en vervolgens door de spleet tussen de buitenschaal en de binnenschaal/dekschaal. Op de foto zie je links de ruimte tussen beide polyesterschalen. De originele opvulling is deels verwenen. Rechts is de ruimte opgevuld met wat polyesterplamuur. Pijpje en flensmoer weer teruggeplaatst met butyl kit tussen flensen en het polyester. Tegenwoordig geen water meer in de bilge, alles zo droog als een kurk.

Aan het eind van het seizoen bleek er, ook als er geen water door het buisgat gegaan kon zijn wegens geen regen en niet varen, toch water in de bilge te staan. Pas toen de boot in de loods lag, en er nog steeds water in de bilge liep, ontdekte ik hoe dat kwam. Om tijdens de zwaardkastreparatie de voorste bout van de kielbalk te verwijderen had ik eerder al een toegang gemaakt tot het 'vooronder', de ruimte onder het voorste bankje in de kajuit. In die ruimte zat water. Dat kwam niet door een lek in de bevestiging van de kielbalk/slijplijst of van het stevenbeslag. Tijdens 'hoogwater' in de bilge was het water door de polyester kit/verbinding tussen de buitenschaal en binnenschaal, ter hoogte van het voorste bankje gesijpeld. Blijkbaar is de 'kit' in die verbinding poreus. Water sijpelde daar doorheen naar het vooronder. Als ik het water vervolgens weghoosde uit de bilge begon het weer terug te stromen vanuit het vooronder. Na een paar minuten wachten zag je het water er langzaam tussenuit komen. Mysterie opgelost. Vooronder drooggemaakt en voldaan weer naar huis.

Dekzeil

Begin dit seizoen heb ik een dekzeil op maat laten maken door de firma Schrijver, zoon en vader, uit Almere. Kost wel wat maar het zit ontzettend mooi en strak, zeker nu het een tijdje hangt. De linker foto toont het dekzeil toen het er voor het eerst op zat. Toen zaten er nog wat vouwen in die na twee maanden grotendeels weggetrokken zijn, zie rechter foto. Verkijk je niet op de kleur, de hele foto rechts is wat lichter.

Eerst is er een mal gemaakt waarop precies is gemarkeerd waar hoeken en gaten moeten zitten. Ik moet altijd onder bruggen door op weg naar de haven en daarom is het handiger als ik mijn mast gewoon laat liggen in de haven. Het dekzeil is dus voor een liggende mast. Scheelt ook weer in de ingewikkeldheid van het dekzeil. Er zitten nog speciale ogen ingenaaid (niet zichtbaar op de foto) waarmee ik het zeil met een touw vast kan zetten onder de boot door. Handig voor op de trailer, al heb ik dat nog nooit gedaan.

Inspectieluik vooronder

Om de slijplijst, of kielbalk, los te kunnen maken voor de reparatie van de zwaardkast, en later ook voor het nieuwe onderwaterschip (zie beneden) moest ik in het verder onbereikbare 'vooronder' zijn. Er steekt een bout door de slijplijst en door de bodem. Deze was vies geworden en moest van binnen worden afgezaagd. De toegang van de vorige keer heb ik vervangen door een inspectieluik. Eerst de tape van vorige keer verwijderd, daarna de maten uittekenen en dan de zaag erin. Lekkere polyesterlucht! Ik had een tweedehands luikje gekocht in Vinkeveen voor 15 euro, zag er nog uit als nieuw. De montage is allemaal niet ingewikkeld: gaatjes boren, schroefje en moertjes vastmaken (had ook met zelftappertjes gekund). Het luik ligt ongeveer een halve cm hoger dan het vlak maar met het kussen er overheen merk je daar niks van.
Er liggen piepschuim snippers in de afgesloten ruimte. Als ze oud worden desintegreren ze en houden ze als het nodig is de boot niet meer boven water. Bij Drascombe Nederland hebben ze een beter alternatief als vervanging.
In principe is het luik waterdicht maar of dat veel zin heeft gezien de hoeken en gaten waar water doorheen kan stromen in een Coaster.  Ik vind altijd schuimsnippers uit het vooronder in de ruimte onder de zijbankjes. De snippers wilde ik eigenlijk vervangen door iets met meer drijvermogen maar uiteindelijk zijn de snippers ook wel handig: als je ze opzijduwt dan passen er 4 of 5 PET flessen met voor mijn watervoorraad onder het luik. Dan liggen ze niet in de weg, lekker laag en voorin, ze rollen niet. De lege flessenen stop ik weer terug voor het drijfvermogen. Ik stop trouwens in alle hoeken en gaten PET flessen met drinkwater. Vind ik handiger dan een grote jerrycan.

Onderwaterschip plus stootstrip

Het onderwaterschip was altijd al een probleem. Wat er op zat was meer symbolisch dan dat het enig nut had. Nadat de rest van de boten de loods uit ging had ik twee weken de tijd...... Ik ben dezelfde dag begonnen. In twee dagen had ik de boot kaal gekrabt. Gelukkig stond er een speciaal onder-de-boot-werken-rugleuning-geval van iemand anders in de loods. Het zwarte spul dat er op zat kwam er goed af dus dat viel erg mee. Aan de andere kant: gedeeltelijk kwam het er ook al uit zichzelf vanaf. Evengoed is het een heel gedoe om het hele vlak kaal te halen. Volgende keer ga ik toch de boot omdraaien.
Na het krabben bleek met de excentrische schuurmachine de restanten ook heel goed verwijderbaar. Eerst grof schuren en daarna iets fijner. De slijplijst/kielbalk moest er natuurlijk ook weer af, maar dat was na vorige keer (met de zwaardkastreparatie) een makkie. Langzaam werd de kleur onderop hetzelfde als de gangboorden. Uiteindelijk was de boot helemaal kaal. Haast zonde om er wat op te smeren.
Als laatse natuurlijk ook nog wat beschadigingen dichtplamuren met tweecomponentenplamuur. Er zaten toch een paar krassen en littekens van een actief vaarleven in. De waterlijn staat trouwens ook in de romp 'gekrast' door de werf. Dat is wel heel erg handig!
Mijn bedoeling was om niet ieder jaar antifouling te gaan smeren. Liever een iets milieuvriendelijker vorm van aangroeibestrijding. Michel Maartens maakte me attent op het tweecomponentensysteem van Ecoline (www.ecolinecoatings.com). Het is naast aangroeiwerend ook osmose bestrijdend en slagvast. Het vergt alleen wel wat controle over de verwerkingstemperatuur en daar had ik net een beetje pech mee gedurende die twee weken. Het was niet alleen te koud maar ook te vochtig. Tandenknarsend moest ik een aantal dagen wachten voor ik het systeem kon gaan aanbrengen. Het was nog maar net de vereiste 15 graden.
Het systeem bestaat uit twee soorten. Als eerste, twee lagen 'ecoprotect' (eerst zwart en daarna grijs) en daarna twee lagen 'ecobottom' (alleen in zwart verkrijgbaar). Voor een Drascombe Coaster heb je voor een laag meer dan 0.75 liter nodig maar veel minder minder dan de opvolgende pot van 2,5 l. Per laag daarom dus twee potten en dan dik smeren. 8 potten in totaal voor 218 euro.

De eerste laag ging niet zo goed, ik had veel over maar nog dikker smeren ging niet. Zonde van de dure ecoline verf! Na even bellen met de leverancier bleek dat ik ook 1 pot over de hele onderkant van de boot kon smeren. Als die na drie kwartier enigzins is gehard, maar nog wel nat, kon dan de tweede pot (nat op nat) er over heen. Daarmee kwam ik met de verf mooi uit en het komt er lekker dik op. In totaal ben ik natuurlijk wel zeven keer onder de boot doorgegaan. Plus nog vier keer bij het schuren. Gek wordt je d'r van.

Je moet ook telkens de waterlijn opnieuw tapen want de tweecomponenenten verf wordt te hard om het er later pas af te halen.....
Ik had de boot op twee blokjes gezet die precies in de gleuf voor de kielbalk passen. Door na elke laag even het blokje te verplaatsen kwam er in ieder geval toch nog twee lagen ecoline op de betreffende stukjes. Die stukjes zitten vervolgens natuurlijk goed beschermd door de slijplijst dus ze hoeven niet helemaal 100% te zijn bedekt. Overigens is dat nog een reden om de boot volgende keer maar om te draaien. Ook voor aanbrengen van een dikke laag is het makkelijker. Daar moeten we nog wel wat op verzinnen.

Het systeem zit er mooi op, al moet ik zeggen dat bij Drascombe Nederland het er nog net iets mooier op zat. Een of twee keer per seizoen zwem ik met een borstel en schuurspons onder de boot door en aan het eind van het jaar zit er niks onder. Je veegt alles er heel makkelijk af.

En eigenlijk ligt mijn boot nu dus niet meer in het water. Er zit een waterdicht hoesje omheen aan de onderkant.
Behalve de slijplijst moet natuurlijk ook de messing stootstrip aan de voorkant er af. Die van mij was trouwens aan vervanging toe want hij was gebroken en er waren een paar stukken kwijt geraakt in de loop der jaren. Het losdraaien van de boutjes ging natuurlijk niet meer. Ze braken allemaal af. Daarom dus alle oude stompjes afvijlen, nieuwe gaatjes boren en nieuwe schroefdraad tappen. Dat gaat heel goed want er zit niet meer dan anderhalf tot twee centimeter polyester in de boeg. Gelukkig staat er in de loods een boorkolom want anders is het lastig verzinken en boren op de ronde kant van de strip.  Je kunt trouwens beter de strip buigen voordat je er gaten in gaat boren anders buig je voornamelijk op de zwakkere stukjes bij de gaten. Zonde als hij breekt, het is een prijzige strip. Alles met messing boutjes vastgezet met een beetje sikkaflex ertussen zodat er geen water naar binnen kan sijpelen. 5 minuten voor de tewaterlating was het klaar.

Luikje in de kajuit


Het originele luikje in de kajuit lekte nogal. Op zich is dat nog te verhelpen maar het had ook als belangrijk nadeel dat het naar binnen open ging zodat het dicht moest blijven bij regen en ander spatwater. Dat is lastig als je wilt ventileren 's nachts en het drijgt te gaan regenen. Nieuw luikje besteld, Gebo Flushline. Je ziet ze wel vaker op een Coaster. Aftekenen en dan zagen, altijd even een moment om te slikken, het is allemaal zo definitief he? Gelukkig had ik hulp van mede stadgenoot Frank van Delden die al vaker met dit bijltje had gehakt. Ik heb alles met rvs boutjes vastgezet, maar even zien of dat galvanisch gezien goed uitpakt. Voor de afdichting heb ik butylkit gebruikt, dat blijft zelfs na jaren nog kneedbaar en laat zich makkelijk verwijderen.

Het lijkt wel een enorm gat te zijn maar dan komt er ook wat licht naar binnen voor als je wat wilt lezen terwijl de regen tegen het ventilerende raampje tikt.

Niet zo'n mooi fotomodel als hier, maar de bedoeling is duidelijk.

Valid HTML 4.0 Transitional